استرداد هدایای نامزدی
تاریخ ارسال : 1404/05/10
💍 استرداد هدایای دوران نامزدی | بررسی حقوقی و شرایط قانونی
یکی از مسائل رایج در روابط پیش از ازدواج، هدایای رد و بدل شده در دوران نامزدی است. پرسش اصلی این است که:
آیا میتوان پس از بههم خوردن نامزدی، هدایا را بازپس گرفت یا خیر؟
قانون مدنی ایران در این خصوص احکام مشخصی دارد که در ادامه بهصورت کامل و کاربردی بررسی شدهاند.
🎁 تقسیمبندی حقوقی هدایای دوران نامزدی
هدایای دوران نامزدی از نظر حقوقی به دو دسته مصرفشدنی و غیرمصرفشدنی تقسیم میشوند:
۱. هدایای مصرفشدنی (غیرقابل استرداد)
این دسته شامل مواردی است که با مصرف کردن از بین میروند و نگهداری نمیشوند، از جمله:
-
عطر
-
مواد غذایی، شیرینی، میوه
-
گل
-
پوشاک
📌 نتیجه مهم:
هدایای مصرفشدنی، به دلیل ماهیتشان و هدف از اهدای آنها (مصرف روزمره)، در صورت بههم خوردن نامزدی، قابل بازپسگیری یا مطالبه قیمت نیستند.
۲. هدایای غیرمصرفشدنی (قابل استرداد)
هدایایی که با استفاده از بین نمیروند و ارزش نگهداری دارند، مانند:
-
طلا و جواهرات
-
اموال غیرمنقول (زمین، آپارتمان)
-
لوازم خانگی گرانقیمت
📌 نتیجه حقوقی:
اگر این هدایا موجود باشند، عین آنها قابل استرداد است.
اگر تلف شده باشند:
-
در صورت تقصیر گیرنده (مثلاً گمشدن یا خرابکردن عمدی): قیمت آنها قابل مطالبه است.
-
در صورت عدم تقصیر (مثلاً سرقت): نه عین و نه قیمت قابل مطالبه نیست.
📜 مستند قانونی: ماده ۱۰۳۷ قانون مدنی
«هر یک از نامزدها میتواند در صورت برهم خوردن وصلت، هدایای دادهشده را مطالبه کند، مشروط بر آنکه عین آنها موجود باشد. در غیر اینصورت، اگر بدون تقصیر طرف مقابل تلف شده باشند، قابل مطالبه نیست.»
⚠️ استثنا در صورت فوت یکی از نامزدها
اگر بههم خوردن نامزدی به علت فوت یکی از طرفین باشد:
-
قیمت هدایا قابل مطالبه نیست
-
عین هدایای موجود قابل استرداد است
📌 نکته مهم: فوت، سبب معذور بودن طرفین است و قانونگذار در این حالت فقط به بازگرداندن عین هدایا اکتفا کرده است.
🔁 هبه و امکان رجوع به هدایا
بر اساس ماده ۸۰۳ قانون مدنی، اگر هبه (هدیه) معوض باشد، امکان رجوع به آن وجود ندارد.
در رویه قضایی نیز عقد ازدواج، عوض معنوی هدایا تلقی میشود؛ بنابراین:
📌 اگر نامزدی به ازدواج منجر شود، هدایا هبه معوض محسوب شده و دیگر قابل استرداد نیستند.
👪 آیا والدین میتوانند هدایا را پس بگیرند؟
خیر؛ فقط خود نامزدها (نه پدر، مادر یا بستگان آنها) میتوانند هدایا را بازپس بگیرند، مشروط بر اینکه:
-
وصلت انجام نشده باشد
-
هدیه به طرف مقابل یا والدین او داده شده باشد
-
عین آن موجود باشد یا در صورت تلف، قابل اثبات باشد که با تقصیر از بین رفته است
❓ سوالات متداول کاربران
اگر طلاهایی که در دوران نامزدی دادهام به سرقت برود، میتوانم قیمت آن را مطالبه کنم؟
❌ در صورت عدم تقصیر طرف مقابل (مثلاً سرقت)، قیمت قابل مطالبه نیست.
اگر پوشاک گرانقیمتی داده باشم، میتوانم آن را پس بگیرم؟
❌ پوشاک از نوع هدیه مصرفشدنی محسوب میشود و در صورت استفاده، قابل استرداد نیست.
اگر هدیهای به مادر نامزدم داده باشم، میتوانم پس بگیرم؟
✅ در صورتی که هدیه مشخصاً از طرف شما داده شده و ازدواج انجام نشده باشد، امکان مطالبه وجود دارد.
🧾 کلمات کلیدی سئو شده:
-
استرداد هدایای دوران نامزدی
-
قانون استرداد هدیه نامزدی
-
هدایای قابل استرداد بعد از بههم خوردن نامزدی
-
هدیه معوض و غیرمعوض در قانون مدنی
-
مطالبه طلا و هدایا بعد از نامزدی
🎯 اگر نامزدی شما به هم خورده و درباره حق بازپسگیری هدایا، طلا، زمین یا وسایل گرانقیمت دچار تردید هستید، مشاوران حقوقی سامانه وکیلای آماده ارائه راهنمایی کامل هستند.
📞 دریافت مشاوره آنلاین با وکیل خانواده
🖊 بررسی اسناد و مدارک هدایا برای بازپسگیری قانونی
